Karel Doormanstraat Herinrichting

HERINRICHTING KAREL DOORMANSTRAAT, Van OLDENBARNEVELTSTRAATEN DE VAN NESSTRAAT

Herinrichting Wederopbouwcomplex Rijksmonument Lijnbaan, aangrenzende straten en buitenruimte Rotterdam anno 2022

Aanleiding: Renovatie flatgebouw VvE Jan Evertsenplaat Renovatie hoogbouwflatgebouwen van wooncorporatie Vestia Achterstallig onderhoud plantsoen Jan Evertsenplaats Achterstallig onderhoud Lijnbaan expeditiestraat, de van Ghentstraat Achterstallig onderhoud van Oldenbarneveltstraat Verkeersinfarcten Karel Doormanstraat, Johan van Oldenbarneveltstraat en Aert van Nesstraat Kwaliteit woon- en werkomgeving Klimaat, Cultuur en economie

Locatie: Rotterdam Centrum / Cool Noord Karel Doormanstraat Jan Evertsenplaats (Lijnbaan hof) Johan van Oldenbarnevelt straat Johan van Oldenbarneveltplaats, Van Ghentstraat

Expertise gebied, voorbeelden en ideeontwikkeling Rijsmonument, Lijnbaankwartier te Rotterdam:Lily Zaric, voorzitter Stichting Roffanum info@roffanum.nl www.roffanum.nl

Deze straten bevinden zich in het hart van de wijk Cool Noord te Rotterdam. Ze leiden naar de Schouwburgplein waar de filmzaal Pathé, de Rotterdamse Theater en de Concertzaal de Doelen zich bevinden. Een dertigtal cafés zijn er gevestigd, festivals en evenementen worden er wekelijks gehouden. De zomercarnaval optocht vindt er plaats.

De Karel Doormanstraat verwoest en herbouwd

De straat vertoont geen bouwkundige eenheid. In de loop van tijd is veel gesloopt en zonder een helder stedenbouwkundig plan herbouwd. Na de wederopbouw is onvoldoende rekening gehouden met bouwstijlen wind en bezonning. De toepassing van de zogenaamd “Rotterdamse Stijl” meubilering, de vele reclame-uitingen op het trottoir en het vergunnen van te veel en te grote horecaterrassen met zeer uiteenlopende meubilering stijlen hebben bijgedragen aan het huidige, rommelige straatbeeld.

Karel Doormanstraat, Rotterdam | Rotterdam, NederlandDe Karel Doormanstraat in de jaren vijftig met het hoogbouw en de lage woon en winkelblokken ertussen dat onderdeel zijn van het Rijkmonument het Lijnbaanensemble met een helder bouwkundig plan. Zichtbaar zijn degoudkleurige dunbeleinde winkel erkers van het VvE gebouw Karel Doormanstraat 320 t/m 334 (even) /Jan Evertsenplaats (doorlopende nummering) dat het meest oorspronkelijk gebleven en gerestaureerde pand in de straat is.

Appartement te huur: Kruiskade 119 F 3012 EG Rotterdam [funda]De noordelijke deel van de Karel Doormanstraat op de kruising met Kruiskade. Het woongebouw van Manhave Vastgoed is deel van het Rijksmonument Lijnbaanensemble

Het Schouwburgplein grenst aan en deelt de Karel Doormanstraat in tweeën. De autorijstrook is vervangen door een fietspad en horecaterrassen tot aan het fietspad. Ten nadele wan de bewoners kan de bevoorrading van de horecazaken alleen in de vroege ochtenduren plaatsvinden. Tussen de horecazaken bevindt zich de ingang naar de Joost Banckertplaats (Joost van Trappen gezegd Banckert, Nederlands admiraal uit de 17de eeuw) en de Johan Arnold Zoutmanstraat (Bevelhebber van het Nederlandse vloot).

Afbeelding met tekst, gebouw, buiten, scène Automatisch gegenereerde beschrijvingDe doorlopende terrassen langs het Schouwburgplein met onvoldoende doorloop voor voetgangers en minder validen

De noordelijke kant naar de Weena toe heeft vanaf de Korte Lijnbaan een rijweg met de ingang naar de chique winkelstraat de Kruiskade, de hoge woongebouwen, grotegarages en de ingang van de “Shopping Mall Plaza” met restaurants en de Casino.

Parkeergelegenheid te huur: Karel Doormanstraat 392 3012 GR Rotterdam [funda]De Karel Doormanstraat naar de naar het West-Blaak toe

Door deze knip in de straat wordt de straat niet ervaren en ook niet genoemd als de Karel Doormanstraat maar als het Schouwburgplein. De doorlopende terrassen met grote parssols ontnemen het vergezicht van de straat in beide richtingen. Dat heeft tot gevolg dat, ten nadele van de winkeliers in de straat, het winkelend publiek vanuit het noordelijke deel niet naar de zuidelijke deel van de straat doorloopt en andersom.

Op de kruising met de Van Nesstraat wordt het vergezicht totaal ontnomen door een buitenissig grote, voor een deel gesloten terras. Dit is een heel druk punt in de straat voor auto’s fietsers en voetgangers. Regelmatig lopen mensen daardoor op het fietspad in plaats van op de stoep of oversteken de straat eerder dan het zebrapad dat tegenover het terras is aangegeven. De reclame-uitingen, bloembakken en ander meubilair staan ook in de weg.

Parkeergarages in- en om de Karel Doormanstraat en de van Nesstraat

In de wijk bevinden zich een dertigtaal parkeergarages waarvan de grootste onder de Schouwburgplein is met de in- en uitgangen onder de Kruisplein en in de Van Nesstraat zijn. Andere grote parkeergarages bevinden zich aan de Karel Doormanstraat en de van Nesstraat. Dat zijn de parkeergarages van de Bijenkorf in de Van Nesstraat, van Albert Heijn – Lijnbaan garage in de Karel Doormanstraat en die van de Grote Kantoorpanden die zich in en om de wijk bevinden met ingangen in deze twee straten. De agglomeratie en de grote van de parkeergarages zorgen voor duizenden parkeerplaatsen en intensieve verkeersbewegingen rondom en in de wijk.

Parkeergarage Lijnbaan | ParkerenRotterdamCentrum

Cool-Noord wordt omringt door drukke, vierbaanse straten, de Weena, de Coolsingel en West-Blaak waarvandaan het verkeer naar de achttal straten van de wijk in- en uitstroomt waarvan er vier feitelijk doodlopend zijn. Dit zorgt voor intens verkeer en filevorming in en rondom de kleine wijk.

Oversteekplaatsen en stoplichten

In de wijk zijn vier stoplichten aanwezig. Een op de kruising van de Weena en de Karel Doormanstraat en kort daarop een op de kruising met de Oude Binnenweg en se Binnenwegplein. Een op de kruising van de West-Blaak naar de Karel Doormanstraat en een op de kruiding van Coolsingel met de Van Nesstraat.

Door de stoplichten ontstaat vertraging in de verwerking van de in- en uitgaande verkeersbewegingen met filevorming in en rondom de wijk. De files concentreren zich vooral in het zuidelijke deel van de Karel Doormanstraat, de Van Barneveltstraat, de Mauritstraat en de van Nesstraat.

Door de winkelstraten lopen dagelijks duizenden mensen. Om de voetgangers doorstroming van de ene naar de andere straat te kunnen garanderen zijn de oversteekplaatsen breed gemaakt. Het gevolg is een doorlopende massa mensen waar de automobilist doorheen behoedzaam moet doorrijden. Daardoor ontstaat filevorming in de Van Nesstraat op de kruising met de Lijnbaan.

Op de kruising van de Karel Doormanstraat met de Oude Binnenweg en de Binnenwegplein is een brede oversteekplaats met een stoplicht. Doordat er twee stoplichten heel dicht bij elkaar staan kan het verkeer vanuit de West-Blaak niet doorrijden met als gevolg filevorming en een dichtgeslibde kruising.

Te druk in Rotterdam: 'Kom niet meer naar de stad' - RijnmondHet is druk in Rotterdam© Rijnmond. De gemeente Rotterdam roept mensen weg te blijven van de binnenstad. Oversteekplaats Binnenwegplein, Karel Doormanstraat. Ondanks de stoplichten worden verkeersregelaars ingezet.

Als experiment om de verkeersproblemen rondom de wijk op te lossen is een tijdelijke verbod om vanuit de Mauritsweg naar de West-Kruiskade te rijden ingesteld. Dit heeft als gevolg gehad dat er in de Karel Doormanstraat, de Van Oldenbarneveltstraat, de Maurits-weg en straat, Jacobusstraat, de van Nesstraat tot en met de Van Ghent en de Zoutmanstraat verkeersinfarct ontstond gepaard met draaiende motoren, getoeter en overspannen mensen. Gezien de late winkelopeningstijden, koopavond en weekeindedrukte waren files op deze dagen pas na 23:00 opgelost.

Bewoners ontevredenheid over geluidsoverlast, luchtvervuiling, urenlange filevormingen en parkeerbeleid

Iedere vier jaar, met de intrede van een nieuw stadsbestuur komen er nieuwe plannen voor de wijk Cool-Noord. Eerdere ontwikkelingsvisie, plannen en uitvoeringen worden niet consequent afgerond, genegeerd of in een andere context veranderd. Veranderingen in de wijk zijn ingevoerd zonder invloed van bewoners. Werkelijke participatie vindt geen plaats wegens de grote belangen van andere stakeholders. De wijk is in disbalans geraakt en holt snel achteruit ondank het kapitaal dat het vertegenwoordigt voor de stad.

Door veel ad hoc te willen op een klein stukje stad zonder duidelijk stedenbouwkundig- en verkeersplan, door herinrichting van straten tot pleinen, en het knippen van straten in verschillende segmenten heeft uiteindelijk geleid tot het ontstaan van veelvuldige en langdurige filevorming en parkeerproblemen. Ondanks de laatste herinrichtingen in de wijk is niet voldoende aandacht gegeven aan het ontwerpen van een hoogwaardige buitenruimte aangevuld met hoogwaardig gebruik, toegepaste meubilair en groen.

Door filevormingen kunnen bewoners hun wijk op gezette tijden niet uit. Ambulances rijden er op trottoirs en lopen vertraging op. De afgelopen jaren zijn veel woningen in de wijk gebouwd. Oude woningen zijn opgesplitst, kantoorpanden in woningen veranderd. Het gevolg is dat er in deze commercieel, drukke wijk nu ook veel meer mensen zijn gaan wonen. Er bestaan uitgebreide plannen voor nog meer woningen, horeca, festivals enz terwijl er voor bewoners steeds meer winkels voor dagelijkse boodschappen verdwijnen.

Per dag komen er honderden bezoekers, met festivals duizenden. De wijk raakt steeds voller zonder dat er oplossingen komen voor de problemen die er ontstaan. Voor bewoners ongezonde lucht, lawaai overlast, parkeerproblemen en onvoldoende beweging en leefruimte buiten de woning. Door de fijnstof en lawaai zijn hun terrassen onbruikbaar geworden, ramen steeds dicht gehouden.

Ondanks de vele garages in de straat, de wijk en de aangrenzende wijken zijn er problemen met parkeren op straat. Met het onttrekken van parkeerplaatsen ten behoeve van de

terrasvlonders van de vele cafés is men nieuwe fiscaal parkeerbeleid aan het voorbereiden dat leidt tot verdwijning van bewoners en ondernemers parkeerplaatsen. Een voorbeeld is de Karel Doormanhof, binnenplaats van woningen aan de Karel Doormantraat en de Mauritstraat waar slaapvertrekken van de bewoners zich bevinden en die van het verzorgingshuis Atrium. Een protestactie is nu gaande tegen dit beleid dat voor nog meer parkeer en ander overlast zal zorgen.

De wijk is vol!
Mogelijke oplossingen voor de huidige verkeersproblemen

Om de wijk leefbaar te houden zijn veranderingen in de wijk zijn noodzakelijk. Tegelijkertijd moet men zorgen dat wat van waarde is behouden blijft. Bij het vormgeven of verbeteren van de gezonde leefbare stad kan men aan vele knopen draaien maar niet alles is maakbaar. Er is hier sprake van een gecompliceerd, bestaand gebied en gedrag van mensen.

Om de leefbaarheid te vergroten en de kwaliteit van de buitenruimte voor bezoekers aantrekkelijker te maken zal de dominantie van het ingaand autoverkeer in de wijk drastisch ingekrompen moeten worden. De fietser en de voetgangers moeten dominant worden.

Tegelijkertijd is het noodzakelijk de bewonersdiversiteit in de wijk te behouden door hun autobezit niet kunstmatig te willen regelen. Wegens de dure vierkante meter, kamersplitsing van panden en parkeerproblemen voor bewoners vertrekken gezinnen uit de wijk en blijven er vooral studenten en expats. Veilige steden hebben verschillende bewonersgroepen die elkaar in balans houden. Dat betekent dat er in de eerste instantie voldoende parkeerplaatsen voor bewoners zijn, zo dicht mogelijk bij hun woning. Voldoende laden en lossen zones in de winkel- en expeditiestraten voor de ondernemers.

Daar de wijk rijk is aan garages zijn er voor de bezoekers ruime mogelijkheden om hun auto te parkeren in het hart van de stad. Openbaar vervoer is ruim aanwezig. Men kan er komen met de metro, tram en bus.

Autoluwe verkeer in de Karel Doormandstraat

Om de toestroom van verkeer naar de garages te regelen is het nodig om gerichte routes naar de garages te maken en aan te geven via verkeersborden aan de rand van de wijk. Een goede oplossing is gevonden met de verplaatsing van een van de ingangen van de Schouwburggarage ondergronds naar de Weena toe. Hetzelfde principe kan worden toegepast voor de Bijenkorfgarage in de Van Nesstraat en voor de AH-garage in de Karel Doormanstraat.

Dat kan door de toegang naar de Bijenkorfgarage alleen mogelijk te maken vanuit de Coolsingel en niet via de van Nesstraat waar de autorijweg de Lijnbaan kruist en samen met de dichtbij zijnde ingang van de Bijenkorfgarage voor opstoppingen zorgt. Met het verbod voor doorrijdend verkeer in te stellen vanaf de kruising van de Karel Doormanstraat en de Van Oldenbarneveltstraat naar de kruising met de Van Nesstraat kunnen de files in de Karel Doormanstraat grotendeels opgelost worden. De mogelijkheid voor het doorrijden van uitsluitend bestemmingsverkeer open te houden kunnen bewoners van het Lijnbaanensemble hun woningen bereiken. Diensten hun goederen aanleveren.

Met het doorgaand verkeerverbod op deze eenvoudige en goedkope wijze in te stellen wordt ook de filevorming in de rest van de Karel Doormanstraat en de Van Oldenbarnevelt tegengehouden zodat het in- en uitgaand verkeer van de Schouwburgpleingarage via de korte deel van de Mauritsstraat en de Van Barneveltstraat direct de wijk in en uit kan rijden. De AH-garage in de Karel Doormanstraat blijft bereikbaar vanaf de West-Blaak waar zich op de hoek ook een grote garage bevindt.

Bewoners ontevredenheid over horeca- en terrassenbeleid

Een twintigtal horecagelegenheden zijn in de Karel Doormanstraat gevestigd met allemaal uiteenlopend meubilair met niet altijd gekozen terras meubilair dat in de straat goed past. Het resultaat is een ratjetoe aan stijlen en een chaotisch straatbeeld.

Rotterdam Pride - Caféetje op de Karel Doormanstraat! De KoffieBar doet gewoon lekker mee, want de pride is voor iedereen (and everyone loves their coffee). | FacebookEen vlonder terras op parkeerplaatsen in de straat ter uitbreiding van het vergunde terras met meubilair dat gebruikelijk is op rustplaatsen langs de autoweg en niet in chique winkelstraat

Aan dit beeld dragen ook de dwars op de stoep opgestelde zitbanken “Rotterdamse stijl” De Oude betonnen banken waren zonder leuning en in de lengte richting opgesteld wat beter paste bij de gebouwen in de straat. De grote terrassen bellemmeren de vrije doorgang van voetgangers. Staan meestal leeg en worden voor andere doeleinden gebruikt.

Afbeelding met buiten, grond, geparkeerd, scooter Automatisch gegenereerde beschrijvingHoek Van Oldenbarneveltplaats en Karel Doormanstraat met terras. In gebruik als parkeerplaats voor scooters

Op de hoeken en in de zijstraten zoals de van Oldenbarneveltstraat doen zich gevaarlijke situaties voor omdat er niet voldoende ruimte is tussen de tramrails en de terrassen op het trottoir.

Hoek Karel Doormanstraat en de Van Oldenbarneveltplaats met terras op een drukke kruising met oversteekplaats voor fietsers en voetgangers naast de tramrails en een Tramabri enkele meters verderop

Optochten en marsen traditie

Door de breedte en eenrichtingsverkeer in de straat vinden er optochten, protest- en andere marsen plaats vanuit- en naar het Schouwburgplein. De festivals en de optochten brengen veel publiek in dit deel van de stad.

Afbeelding met persoon, buiten, mensen, straat Automatisch gegenereerde beschrijvingSteltlopers in de Karel Doormanstraat in een feestelijke optocht in juni 1970. Te zien is de kruising met de Van Nesstraat waar de huidige optochten vanaf de West-Blaak naar de Coolsingel doorheen gaat.

Feesten op straat bij Rotterdam Unlimited - Uitagenda RotterdamDe jaarlijkse Zomercarnaval optocht door de Karel Doormanstraat

Het verbinden van de groene oazen in de wijk via groene straten

Het autoluw maken van de Karel Doormanstraat biedt mogelijkheden tot vergroening en verbinding van de aanwezige groene oases in de wijk, de Lijnbaanhoven, binnenplaatsen van woningen in de Jacobus en de Mauritstraat, de Karel Doormanhof, Tom Mandesrhof en de Jacobustuin. Daarmee zou een boost gegeven kunnen worden aan de biodiversiteit van de wijk. Door aanplant van bomen op windgevoelige plekken, kruisingen en plaatsen zoals die Van Oldenbarneveltplaats en de Karel Doormanstraat zou deze minder onaangenaam maken.

Een aantal in de winter groenblijvende bomen en struiken zou de grijzigheid van het gebied kunnen tegengaan. Gelegenheid geven aan ondernemers en bewoners om duurzame kerstversiering te kunnen toepassen.

Karel Doormanstraat, Rotterdam | Rotterdam, Nederland De Van Oldenbarneveltstraat met brede verhoogde trambaan en geen groen

In de “Bewonersvisie Groen Cool-Noord” en de herontwikkelingsvoorstellen van Stichting Roffanum voor het gebied zijn een aantal mogelijkheden tot hoogwaardige vergroening te lezen. De Actiegroep Karel Doormanhof zet zich in voor een groene hof in plaats van fiscaal parkeren voor winkelend en uitgaand publiek. Het geheel zijn een reeks voorstellen om een ander verhaal van de vernietiging van de natuur en het leefmilieu in het centrum van de stad te geven met de kennis van de kunst en het tuineren dat ons land rijk is.

Plannen afstemmen, structureren en saneren zijn thema’s die toepasbaar zijn voor de wijk. Samen oppakken van de verrommeling van het stedelijke landschap om te behouden en ontwikkelen van de stedelijke kwaliteit en identiteit van het gebied als uitgangspunten voor verbetering van het bestaande.